VIDEO TRANSCRIPTION
Lekcja przedstawia, po co i jak zarządzać energią w organizacji oraz na czym polega norma **ISO 50001**. Wyjaśnia, że zarządzanie energią ma prowadzić do **redukcji kosztów** i **poprawy wydajności energetycznej**, co wymaga m.in. bilansu energetycznego, jasnej odpowiedzialności, pomiaru oraz tworzenia porównywalnych wskaźników (normalizacji danych do warunków produkcji/budynków). Omawia typowe problemy firm: brak liczników i bilansu, rozmycie odpowiedzialności, trudności w ocenie wskaźników. Następnie opisuje **hierarchię podejść** (od reaktywnego „gaszenia pożarów” po dojrzałe, proaktywne doskonalenie). ISO 50001 to międzynarodowy standard oparty na **ciągłym doskonaleniu w cyklu PDCA** i zawiera m.in. politykę energetyczną, przegląd energetyczny/cele, monitoring oraz działania korygujące. Wskazuje korzyści: **oszczędności finansowe**, lepszą pozycję rynkową i zgodność z wymogami prawnymi oraz **korzyści środowiskowe** (mniejsze emisje i wpływ na klimat). Wdrożenie obejmuje także audyty wewnętrzne i (opcjonalnie) audyt jednostki certyfikującej oraz wsparcie dokumentacyjne i szkoleniowe.
Dzień dobry, nazywam się Piotr Krysik i reprezentuję Krajową Agencję Poszanowania Energii, która od ponad 27 lat aktywnie działa na rzecz poprawy efektywności energetycznej budynków i przedsiębiorstw w Polsce. Podczas tej lekcji. . . Opowiem, na czym polega zarządzanie energią w organizacji oraz czym jest norma ISO 50001. Poznacie, jakie są elementy składowe oraz jak wyglądają poszczególne etapy i trażania w przedsiębiorstwie. Dzięki normie ISO 50001 podejście do wykorzystania energii staje się usystematyzowane w przedsiębiorstwie, a w skali długoterminowej uzyskuje się znaczne oszczędności energetyczne i finansowe. Zacznijmy od tego, po co i jak zarządzać energią w organizacji. Transformacja energetyczna, której jesteśmy świadkami, Jest w ostatnim czasie na ustach wielu osób. Nie jest to dziwne, ponieważ postawiliśmy przed sobą ogromne wyzwanie. Chcemy w ciągu najbliższych 30 lat być neutralni klimatycznie, co oznacza całkowitą zmianę podejścia do energii.
Ma ona być już nie tylko dostępna i tania, ale przede wszystkim czysta. Wymaga to od nas dużego wysiłku. Musimy opracować nowe i doskonalić istniejące technologie przetwarzania energii oraz dążyć do wzrostu efektywności jej wykorzystania, zwłaszcza w naszych firmach. Oszczędność energii nie jest jednak nową koncepcją. Od kryzysu naftowego lat 70. ubiegłego wieku, który pokazał jak ważna dla świata jest cena i dostępność paliw, oszczędność energii kryje się pod różnymi hasłami. Walki z globalnym ociepleniem, zmianami klimatycznymi, śladem węglowym, niską emisją dwutlenku węgla i utożsamiana jest z efektywnością energetyczną oraz zarządzaniem energią. To teraz skupmy się na energii jako przedmiocie zarządzania. Zarządzanie. Jak mówi jedna z definicji, to sprawne i skuteczne działanie zmierzające do osiągnięcia zamierzonego celu. W przypadku zarządzania energią, tym celem jest jej oszczędność na skutek po pierwsze redukcji kosztów energii, a po drugie poprawy wydajności energetycznej.
Oszczędność kosztowa to koncentracja na cenach płaconych z energii. Zakup energii odbywa się najczęściej na określonych z góry taryfach, których odpowiedni dobór jest podstawą optymalizacji kosztowej. Osiągnięcie i utrzymanie najniższych kosztów wymaga zdolności do wyszukiwania najlepszej oferty i zakupu energii od najtańszego dostawcy. Koszt energii, jak wszyscy wiemy, to iloczyn ceny i ilości jej zużycia, dlatego powinien być optymalizowany w obu tych obszarach. Poziom jej zużycia zależy głównie od kultury panującej w danej firmie oraz od posiadanych zasobów i sposobów korzystania z nich. Samą miarą wydajności energetycznej jest skuteczność jej wykorzystania, czyli stopień zużycia energii w odniesieniu np. do wielkości produkcji, powierzchni budynków lub przejechanych kilometrów. Zarządzanie energią w tym kontekście oznacza identyfikację obszarów strat energii oraz wdrażanie działań związanych z racjonalnym jej wykorzystaniem, np. poprzez wyszukiwanie miejsc, gdzie kolokwialnie mówiąc jest ona marnowana.
Schodząc do poziomu dużych przedsiębiorstw, Zobaczmy z jakimi problemami mierzą się przedsiębiorstwa w kontekście zarządzania energią. Podstawowym problemem występującym nie tylko w przypadku przedsiębiorstw, ale także w przypadku budowli i gospodarstw domowych jest brak świadomości i bilansu energetycznego. Taki bilans energetyczny jest niczym innym jak określeniem ilości odbiorników zużywających energię i ilości energii konsumowanej przy pracy danego urządzenia. Aby posłużyć się przykładem. Przedsiębiorstwo posiada jedną przyłączę energii elektrycznej, na którym dystrybutor energii zainstalował licznik. Z przyłącza zasilane są maszyny biorące udział w procesie produkcyjnym, agregaty wody lodowej i sprężarki, ale także urządzenia budynkowe, podgrzewacze wody na cele bytowe i elektryczne grzejniki. Bez odpowiednich liczników przedsiębiorca nie jest w stanie określić, czy wymienione obszary działają poprawnie, konsumując ilości energii przewidzianej do zasilania danych urządzeń. Co więcej? Nie jest w stanie stwierdzić, czy modernizacje dotyczące efektywności energetycznej przekładają się na zmniejszenie zużycia energii w danych obszarach.
Kolejnym, często występującym problemem w przedsiębiorstwach jest rozmyta odpowiedzialność w zakresie zużywanej energii. Jako, że przedsiębiorstwo nie jest w stanie wykazać, ile energii potrzebne jest do poprawnej pracy danego obszaru, zużycie energii nie jest weryfikowane w kontekście poprawności wykorzystania. Wymaga się jedynie wymiernego efektu dotyczącego statutowego działania przedsiębiorstwa, a zużycie energii jest traktowane jedynie jako koszt stały konieczny do poniesienia. Ostatnim, typowym problemem, z którym spotykamy się w czasie przygotowania przeglądu energetycznego, jest ustalenie. . . wskaźników efektywności energetycznej w organizacji. W przypadku przedsiębiorstwa produkcyjnego jedna maszyna w zależności od realizowanego zamówienia może wytwarzać różny asortyment, zużywając przy tym różne ilości energii zależne od ilości sztuk wytwarzanych jednocześnie czy wagi produktu. Po modernizacji danej maszyny można nie zaobserwować oczekiwanego zmniejszenia zużycia energii, gdyż w analizowanym okresie produkowano asortyment bardziej energochłonny. Występuje więc dużo zmiennych wpływających na zużycie energii, przez co analiza efektywności jej wykorzystania staje się utrudniona.
Aby dane zmierzonego lub obliczonego zużycia energii mogły być porównywane w kolejnych okresach, należy zidentyfikować wszystkie zmienne wpływające znacząco na wielkość zużywanej energii i wynik energetyczny. Wskaźniki wyniku energetycznego powinny być współmierne, czyli nieobciążone zmiennościami nie wynikającymi z efektywności energetycznej. Dane te dlatego należy normalizować według zmiennych. czyli sprowadzać je do porównywalności. Ważne jest tu nie tylko jednostka odniesienia, ale także warunki, w jakich zbierane są dane. Na przykładzie budynków najczęstszym wskaźnikiem odniesienia jest zużycie energii na jednostkę powierzchni. Jednak zużycie to, by mogło być porównywane, powinno uwzględniać ostrość klimatu w kolejnych okresach i sprowadzać je do sezonu standardowego. Ważne są także warunki wewnętrzne, czyli wielkość zysków ciepła, czas wykorzystania budynków czy temperatura komfortu utrzymywana w pomieszczeniach.
W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych trudności wynikające ze zmienności produkowanych asortymentów rozwiązać można poprzez agregowanie danych do grup produktów podobnych pod względem energochłonności i tworzenie produktu ekwiwalentnego, który zawierać będzie ustalone z okresu bazowego proporcje wielkości produkcji poszczególnych asortymentów lub ich grup. Należy wtedy poszukiwać charakterystycznego wymiaru, gabarytów lub materiałów, które reprezentować będą grupy podobnych asortymentów i ich udział w wielkości produkcji. Na wyświetlanym właśnie wykresie widzimy przebieg wartości wskaźnika wyniku energetycznego dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji maszyny produkcyjnej. Maszyna produkuje w różnym okresie asortymenty o różnych wymiarach, dlatego wskaźnik został zbudowany na podstawie stworzonego produktu ekwiwalentnego. Jego opracowanie wymagało normalizacji danych i profilu produkcji. Dopiero wówczas zmierzona ilość energii odniesiona do liczby sztuk produktu ekwiwalentnego umożliwiła zaobserwowanie poprawy efektywności energetycznej, jaką uzyskiwano od kwietnia. Możliwy stał się także monitoring efektywności energetycznej produkcji, który wcześniej był bardzo trudny w interpretacji przez swoje duże wahania zależne od charakteru produkcji.
Dzięki opracowaniu podejścia do monitoringu i analizy danych udało się ustalić średnią roczną oszczędność energii w ilości 5 MWh rocznie. Skoro widzimy, że istnieje tyle źródeł problemów związanych z zarządzaniem energią, Przejdźmy do treści związanej z należytym podejściem do zarządzania nią. Obserwując przedsiębiorstwa, zauważamy różne podejścia do energii, które tworzą hierarchię gospodarowania energią. Podstawą jest podejście reaktywne, czyli potocznie tzw. gaszenie pożarów. Oznacza to, że potomowanie działań jak remonty, konserwacje i modernizacje dokonywane są dopiero po wystąpieniu usterek lub awarii. W takich przedsiębiorstwach występuje także problem z dokumentacją techniczną. Jest ona niekompletna. lub nie ma inwentaryzacji posiadanego sprzętu. Zarządzanie energią w przedsiębiorstwie odbywa się wówczas w sposób bierny, czyli ogranicza się jedynie do dbania o należyte regulowanie otrzymywanych rachunków. Inne, znacznie bardziej pożądane podejście to prawidłowe gospodarowanie, czyli stałe i uporządkowane działanie zmierzające do uzyskania oszczędności energii i kosztów.
Odbywa się to poprzez odpowiednią, regularną konserwację stosowań izolacji termicznych, pracę urządzeń w optymalnym zakresie wydajności, identyfikację nieszczelności przecieków, a następnie ich naprawę. Natomiast o dojrzałości pod względem wydajności energetycznej mówimy, gdy przedsiębiorstwo jest świadome obszaru wykorzystania energii oraz poszukuje metod optymalizacji procesów i możliwości wdrożenia nowych technologii. Przejdźmy płynnie do konkretnych rozwiązań. Uznanym na świecie narzędziem wspierającym przedsiębiorstwa w poprawie efektywności energetycznej jest system zarządzania energią ISO 50001, który jest międzynarodowym standardem wyznaczającym globalnie uznane najlepsze praktyki w zakresie zarządzania energią. Efektywne zarządzanie energią jest nie tylko korzystne dla firmy, ale teraz staje się wymogiem. Poprawa wydajności energetycznej już dzisiaj jest obowiązkiem prawa nałożonym ustawą o efektywności energetycznej na przedsiębiorstwa energetyczne. Nie bez znaczenia jest także rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla, który jest narzędziem walki z globalnym ociepleniem i rozwijany jest na kolejne sektory.
przemysłu, transportu i budownictwa, zanieczyszczające ma płacić w odpowiedzi na potrzebę systematycznego podejścia do zarządzania energią. Specjaliści z ponad 60 krajów opracowali normę, której wdrożenie wpływa na codzienną oszczędność energii, obniżenie kosztów i spełnienie najwyższych wymogów ochrony środowiska. ISO 50001 jest jednym ze standardów grupy norm dotyczących zarządzania obszarami w organizacjach. Na powyższą grupę składają się m. in. ISO 9001 systemy zarządzania jakością, ISO 45001 systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, ISO 14001 systemy zarządzania środowiskowego itd. Elementami łączącymi te normy jest zalecenie objęcia procesów organizacji z cyklem PDCA, czyli w rozwinięciu zaplanuj, wykonaj, sprawdź, działaj, a także struktura zgodna ze standardem HLS, która posiada analogiczne rozdziały, oznaczenia i definicje. A więc jak wygląda stosowanie standardu w codziennym działaniu przedsiębiorstwa? Stosowanie standardu opiera się na założeniu ciągłego doskonalenia się w zakresie efektywności energetycznej.
Organizacja odpowiedzialna za zużycie energii przeprowadza okresowe audyty energetyczne oraz przeglądy i poddaje ocenie system zarządzania energią w celu zwiększenia efektywności energetycznej. W celu wprowadzenia usprawnień organizacja ustala harmonogram planowanych działań, a także sposób w jaki zostaną zaimplementowane. Oczywiście czas wdrożenia normy i konkretne etapy są ustalane w zależności od potrzeb i możliwości organizacji. Zanim omówię jak wdrożyć normę ISO 50001, pomówmy chwilę o korzyściach. Jakie korzyści ma organizacja w wyniku wdrożenia ISO 50001? Korzyści związane z wdrożeniem systemu zarządzania energią to przede wszystkim korzyści biznesowe, będące w bezpośrednim zainteresowaniu przedsiębiorstwa, a także korzyści środowiskowe pożądane przez otoczenie organizacji. Pozwólcie, że pokrótce przeprowadzę Was przez wszystkie te korzyści. A zatem, korzyści biznesowe to po pierwsze Oszczędności finansowe będące efektem zmniejszenia kosztów energii. Osiągane są one dzięki poprawie efektywności energetycznej, eliminacji strat energii i kontrolowanych wzrostów jej zużycia oraz wdrażaniu energooszczędnych technologii.
W wielu przedsiębiorstwach szybkie oszczędności energii udało się osiągnąć dzięki dobraniu odpowiednich taryf, po których rozliczana jest energia oraz dzięki redukcji opłat za energię bierną. Norma skłania także do wykonania różnych badań i pomiarów. W jednym z przedsiębiorstw wykonane po raz pierwszy Pierwsze badanie szczelności instalacji sprężonego powietrza wykazało, że instalacja jest miejscem dużych strat energii. Uszczelnienie wycieków było przedsięwzięciem, którego okres zlotu wyniósł zaledwie 4 miesiące. Zainstalowanie liczników energii było także motywujące do zastosowania falowników silników pomp obiegowych oraz wentylatorów, a dzięki automatyce i sterowaniu tych urządzeń osiągnięto duże oszczędności na dystrybucji gorącej wody i powietrza. Drugą korzyścią biznesową jest wzmocnienie pozycji na rynku. dzięki lepszemu wizerunkowi organizacji w oczach otoczenia i efektywnemu wykorzystaniu zasobów. Po trzecie, korzyścią jest większa efektywność organizacyjna, będąca rezultatem wczesnego wykrywania zagrożeń i szybkiego podejmowania decyzji.
Dzieje się to dzięki dostarczaniu lepszych podstaw do podejmowania decyzji, ustalonych procedur i odpowiedzialności oraz zapewnieniu zgodności z obowiązującym prawem. Natomiast korzyści środowiskowe to po pierwsze redukcja wpływu na niekorzystne zmiany klimatu, przez ograniczenie strat ciepła, emisji gazów cieplenianych i pyłów, a po drugie działalność przedsiębiorstwa zgodna z zasadą zrównoważonego rozwoju. Zaliczamy do niej efektywną gospodarkę energetyczną, redukcję wykorzystania nieodnawialnych źródeł energii, zapewnienie potrzeb energetycznych z myślą o przyszłych pokoleniach. Warto także pamiętać, że posiadanie systemu zarządzania energią zwalnia duże przedsiębiorstwa sprowadzonego w ustawie o efektywności energetycznej obowiązku przeprowadzania co 4 lata audytów energetycznych przedsiębiorstwa. Wracając do normy ISO 50001, jest to system zarządzania energią oparty na koncepcji ciągłego doskonalenia. Jest to powtarzający się proces, którego efektem jest poprawa wyniku energetycznego. Cykl ten składa się z czterech etapów. Zaplanuj, wykonaj, sprawdź, działań.
Pierwszym krokiem jest opracowanie planu działań, czyli zadań wynikających z przyjętych celów energetycznych, określonych na etapie opisu aktualnej sytuacji przedsiębiorstwa. Opracowane plany działań, jakie są niezbędne do osiągnięcia zamierzonych rezultatów, są realizowane zgodnie z przyjętym harmonogramem, a następnie monitorowane. Ocenia się wówczas skuteczność wdrożonych środków poprawy wyniku energetycznego oraz analizuje ich słabe punkty. Na podstawie sporządzonej oceny podejmowane są działania korygujące wykryte niezgodności. Faza sprawdzenia i korekty jest podstawą do ponownego planowania i ustalania nowych celów. Jest doskonaleniem wdrożonego systemu zarządzania energią. System zarządzania Energio jest kompleksowym podejściem, który po wdrożeniu udzieli Twojej firmie odpowiedzi na następujące pytania. Gdzie jesteśmy dzisiaj w konferencji? w kontekście wykorzystania energii, jakie chcemy osiągnąć cele, jakie możemy zrealizować, czy udało się je osiągnąć, jak poprawić swój wynik energetyczny. Przejdźmy do sedna tej lekcji, czyli jak wdrożyć normę ISO 50001 w firmie.
System zarządzania energią zgodny z normą ISO 50001 zawiera cztery kluczowe elementy. Pokrótce mówię każdy z nich. Pierwszy element to polityka energetyczna, czyli dokument w organizacji w którym kierownictwo deklaruje kierunki i zobowiązania związane z wynikiem energetycznym oraz zasady kształtowania systemu zarządzania energią. Efektem dokumentu jest też powołań zespołu odpowiedzialnego za system zarządzania energią. Drugi element to plan działań wynikający z przyglądu energetycznego. W opracowaniu tym organizacja identyfikuje zużywane nośniki energii, sposób ich wykorzystania oraz obszary, gdzie zużycie energii jest znaczące. Ustalane są wówczas. . . priorytetowe zadania mające na celu zmniejszenie zużycia energii w rozpoznanych obszarach i strat. W przeglądzie energetycznym opisuje się przeszłe, aktualne i planowane zużycie energii i określa zasady i metody jej monitorowania. Ustalona jest wówczas energia bazowa, czyli ilość energii aktualnie zużywanej przez przedsiębiorstwo w założonym przedziale czasu, np. w ciągu miesiąca.
Stanowi ona poziom odniesienia dla działań poprawiających efektywność energetyczną i daje podstawy do oceny wyniku energetycznego. Trzeci element to monitoring i kontrola efektów, w ramach której należy zbierać i analizować dane energetyczne. Stworzenie skutecznego systemu zarządzania energią wiąże się często z zakupem i montażem urządzeń pomiarowych i systemów rejestrujących i archiwizujących dane. Czwarty i ostatni element to działania korygujące. Jednym z etapów cyklu ciągłego doskonalenia PDCA jest sprawdzenie, czy wprowadzane usprawiedliwienia wpływają na poprawę wskaźników. W ramach sprawdzenia monitoruje się wskaźniki efektywności energetycznej, mierzy wartości wskazane w przeglądzie i w dalszym etapie analizuje otrzymane wyniki. Sprawdzenie musi odbywać się w określonych odstępach czasu, a jego wyniki muszą zostać zapisane i ocenione, aby zweryfikować podjęte kierunki działania. Zaadresujmy teraz nowe, ale niezbędne procesy i obowiązki organizacji wynikające zdrożenia.
Organizacja powinna być w stanie scharakteryzować prowadzone przez siebie procesy, określić jakim celom służą i jakie zużycie zasobów łączy się z ich wykorzystaniem, a także co jest wynikiem danego procesu. Organizacja ma w obowiązku analizowanie, monitorowanie i ocenianie prowadzonych przez siebie procesów tak, aby dążyć do poprawy efektywności energetycznej. Organizacja musi być świadoma tego, jak dane procesy łączą się ze sobą i wpływają na siebie, a także jak te relacje wpływają na zużycie energii. To jakie konkretnie będziecie mieć nowe obowiązki? W ramach implementacji normy ISO 50001 konieczne jest wykonywanie w ustalonych odstępach czasu audytów wewnętrznych. Służą one ocenie skuteczności i utrzymania wymagań systemu zarządzania energią. Audyt sprawdza, czy rezultatem wdrożonego systemu jest poprawa efektywności energetycznej. Opiera się on na analizie zużycia energii w przedsiębiorstwie a jego wynikiem jest propozycja działań wpływających na efektywność energetyczną.
Audyt przeprowadzany przez pracowników organizacji stanowi dobre źródło informacji na temat sytuacji w przedsiębiorstwie. Audyt wewnętrzny jest analizą bilansu energetycznego w przedsiębiorstwie wykonywaną przez jego pracowników. Dobrze przeprowadzony audyt jest dla kierownictwa istotnym źródłem informacji na temat pracy organizacji. Audyt wewnętrzny przy odpowiednim zaangażowaniu pracowników zwiększa ich świadomość energetyczną, a także poprawia ich komunikację. Przeprowadzenie audytu wewnętrznego jest wymogiem stawianym w normie ISO 50001. Przy wykonaniu audytu organizacja może wspomagać się z osobami zewnętrznymi. Dodatkowo norma ISO wymaga audytu trzeciej strony, który jest z kolei opracowaniem przygotowywanym przez jednostkę certyfikującą siedzibę organizacji. Jednostka certyfikująca ocenia dokumenty przygotowane przez organizację i decyduje o zgodności dokumentacji z normą i przyznaniu organizacji certyfikatu zgodności z normą ISO 50001. Audyt trzeciej strony może przynieść organizacji wiele korzyści. Wiedza osoby oceniającej może rzucić nowe światło na założenia zawarte w przeglądzie energetycznym.
Proces certyfikacji składa się z dwóch etapów. Etap pierwszy polega na przeglądzie kompletności dokumentacji i procedur pod kątem wymagaj normy oraz przeprowadzeniu rozmów z pracownikami. Etap drugi to sprawdzenie skuteczności wdrożenia systemu zarządzania energią. Sprawdzane jest wówczas, Czy wszystkie wymagania normy zostały wdrożone w organizacji? Audytor sprawdza, czy przedsiębiorstwo spełnia wymagania prawne, jakie są przed nią stawiane, czy jest w stanie osiągnąć zaplanowane cele energetyczne oraz czy plany działań są w stanie osiągnąć. są realizowane. Weryfikacji podlegają także zapisy zawarte w audytach wewnętrznych i przeglądzie zarządzania. Na sam koniec opowiem, jaką KP może odegrać rolę w przedstawionym procesie. Jeżeli przekonałeś się do konieczności poprawy efektywności energetycznej swojej firmy, a cały proces wydaje Ci się złożony, KP oferuje pomoc w przygotowaniu pełnej dokumentacji i do wdrożenia normy ISO 50001. Wspomagamy organizację w przygotowaniu polityki energetycznej, przeglądu energetycznego, ustania hierarchii zarządzania i odpowiedzialności za system zarządzania energią.
Po zapoznaniu się z profilem pracy organizacji, jesteśmy w stanie zaproponować wskaźniki efektywności energetycznej wraz z opisem metodologii ich wyznaczania. Monitorujemy uzyskane efekty, analizujemy otrzymane wyniki. Wspieramy organizację w procesie audytu wewnętrznego i audytu trzeciej strony. Przeprowadzamy szkolenia pracowników dotyczące efektywności energetycznej. Pomagamy dobrać adekwatne technologie, pozwalające na pomiar zużycia energii i optymalizacji. Jesteśmy w stanie wspomóc organizację na każdym etapie wdrożenia normy. Pamiętaj, że wysiłek poniesiony na skuteczne zarządzanie energią przyniesie korzyści przyszłości i pozwoli przygotować organizację do nowych wyzwań związanych z wytycznymi europejskimi i krajowymi oraz zabezpieczyć ją na wypadek kryzysu energetycznego. Dodatkowo działania te pozwolą generować oszczędności finansowe. Zapraszam do kontaktu. Dziękuję za uwagę. Dzięki za oglądanie.
By visiting or using our website, you agree that our website or the websites of our partners may use cookies to store information for the purpose of delivering better, faster, and more secure services, as well as for marketing purposes.